Wierzenia

Przedstawiam poniżej moje notatki z książki Beliefs Roberta Diltsa. Jak zwykle są to luźne uwagi, mniej lub bardziej szczegółowe streszczenia ważniejszych według mnie fragmentów. Należy traktować ten tekst jako zachętę do sięgnięcia po tę książkę. Przepraszam za wszelkie błędy jakie pojawiają się w tekście. Jest to spowodowane tym, że notatki były czynione na bieżąco podczas czytania.

Zmiana jest procesem mogącym zachodzić na wielu poziomach:
– zmieniamy środowisko
– zmieniamy nasze zachowanie,
– zmieniamy nasze możliwości i strategie zachowań
– zmiany wierzeń i systemów wartości, dzięki którym wzmacniamy nasze mapy,
– zmiany tożsamości
– zmiany naszego podejścia do rzeczy większych od nas, które wielu z nas nazywa „duchowymi”

Książka ta traktuje o zmianach na jednym szczególnym poziomie – naszych wierzeń. Jest opisem technik, jakie Dilts wypracował na serii seminariów poświęconym powiązaniom zdrowia, wierzeń, zachowań i technik NLP. Zainteresowanie wierzeniami rozpoczęło się u autora gdy po pracował ze swoją matką nad złagodzeniem lub pokonaniem nawrotu jej raka piersi.
Książka została pomyślana jako podręcznik, ale z pewnością może także inspirować. Z uwagi na to, że istnieje dzisiaj wystarczająco dużo technik NLP związanych z wierzeniami, by zapełnić jeszcze niejedną książkę, tę należy traktować jako wstęp i próbę oswojenia z tematem osoby rozpoczynającej swoją przygodę z NLP.

Gdy pracujesz z jakimś ograniczającym cię wierzeniem, najważniejszym i pierwszym krokiem jest by określić jaki jest pożądany stan. Powinieneś znać możliwie dużo implikacji zmiany tego wierzenia w najróżniejszych dziedzinach Twojego życia. Prostą uniwersalną formułą NLP na to jest:
Stan obecny + zasoby = stan pożądany
Często w osiągnięciu pożądanego stanu przeszkadzają nam zakłócenia, które Dilts nazywa wewnętrznymi terrorystami. Często ludzie ich nie zauważają, a często nie zauważają, że istnieje jakaś poboczna korzyść (secondary gain) wynikająca z problemu, którego chcą się pozbyć. Np. wiele otyłych osób przyznaje, że chciałoby schudnąć, ale nie przyznaje się do strachu przed innym życiem jako  szczupłe osoby (np. boją się większej ilości interakcji społecznych mogących z tego wyniknąć), lub ktoś jako dziecko otrzymywał dużo uwagi z powodu bycia chorym i nadal się obawia utracić tej uwagi, więc blokuje proces zdrowienia.
Drugim rodzajem zakłóceń jest brak niezbędnej wiedzy lub wyobraźni jak się zmienić lub jak wyglądałoby nasze życie po zmianie.
Trzecim rodzajem zakłóceń jest jakiegokolwiek rodzaju meta wierzenie, blokujące zastosowania strategii zmiany. Np. niektórzy nie korzystają z szybkich metod zmiany, ponieważ nie wierzą, że zmiana może nastąpić tak szybko, są blokowani przez wierzenie, że zmiana to długi i bolesny proces.
A więc zmianę tworzymy:
1) Identyfikując stan obecny
2) Identyfikując stan pożądany
3) Identyfikując odpowiednie zasoby, potrzebne by się przemieścić pomiędzy tymi stanami,
3) Eliminując wszelkie zakłócenia, używając tych zasobów.
Musisz chcieć się zmienić, wiedzieć jak się zmienić, i dać sobie szanse na zmianę.
Istnieją cztery elementy, związane ze zmianą, które na nią mogą silnie wpłynąć są to: fizjologia, strategie, spójność i system wierzeń. Każda zmiana będzie w jakiś sposób zmieniona przez któreś z nich.
Fizjologia i strategie to „jak” – Jak zmienić dane zachowanie?
Spójność i wierzenia mają do czynienia z wolą zmiany i daniem sobie szansy na zmianę.

Fizjologię rozumie tutaj jako odpowiednie przygotowanie ciała, uzyskanie dostępu do właściwych modalności (podaje tu przykład kogoś kto bardzo szybko czyta książki, ale zanim otworzy książkę starannie się do tego przygotowuje, ogląda ją bada jej grubość, wertuje. Myślę, że można ją nawet powąchać, zaznajomić się z nią tak by ją „poczuć”). Odnosi się to także do przyjmowania odpowiednich pozycji do danych modalności (np. patrzenia w odpowiednią stronę by uzyskać dostęp do reprezentacji wizualnych).
Strategia w NLP to inaczej sposób w jaki ludzie układają swe wewnętrzne i zewnętrzne obrazy, dźwięki, zapachy i smaki by utworzyć wierzenie. Te pięć zmysłów to modalności, albo systemy reprezentacji, poprzez które doświadczamy i przypominamy sobie świat. Efektywna strategia używa najbardziej odpowiednich modalności w najbardziej odpowiedniej kolejności by osiągnąć cel. Dlatego właśnie jedni są w czymś lepsi od innych – ponieważ używają odpowiednich modalności w odpowiedni sposób. Tego można się nauczyć.
Spójność to zgodność różnych wierzeń i systemów wierzeń. Np. jeśli chcesz schudnąć i wierzysz, że będzie to dla ciebie dobre, ale nie wierzysz, że zdrowe jedzenie może być smaczne, Twój obraz świata jest niespójny i trudno będzie ci cieszyć się jedzeniem i chudnąć. Najczęściej możemy zauważyć brak spójności, kiedy wiemy, że na pewno czegoś chcemy, ale „coś” nas powstrzymuje przed tym. Tym czymś będzie prawie na pewno jakieś inne wierzenie, jeszcze nieuświadomione, które blokuje pożądane efekty.
Wierzenia tworzą większe ramy odniesienia dla postępowania. Zazwyczaj działamy zgodnie z naszymi wierzeniami (o ile nie kłócą się z naszymi innymi wierzeniami). Jednym z rodzajów wierzeń jest oczekiwanie rezultatu, czyli wiara, że dany cel jest osiągalny. Bez oczekiwania rezultatu nie ma nadziei na zmianę. Innym rodzajem wierzenia jest oczekiwanie własnej samoefektywności, czyli wiara w to, że cel jest możliwy, połączona z wiarą, że posiadasz wszystko co potrzebne by ten cel osiągnąć. Bez oczekiwania samoefektywności człowiek jest bezradny. Innym bardzo istotnym w procesie zmiany wierzeniem jest oczekiwanie reakcji. Oczekiwanie reakcji najłatwiej wytłumaczyć na przykładzie efektu placebo. Badania wykazały, że nawet przyjmowanie prawdziweg leku pod nazwą placebo może dawać mniejszy efekt niż przyjmowanie placebo pod nazwą prawdziwego leku. Ludzie różnią się pod tym względem właśnie oczekiwaniem własnej reakcji.

Rodzaje wierzeń
1. Wierzenia o przyczynie. Są to wierzenia na temat przyczyn rzeczy, wydarzeń, schorzeń itp. Skoro nie doświadczamy rzeczy bezpośrednio, wielu przyczyn musimy się domyślać i w nie wierzyć.
2. Wierzenia o znaczeniu. Ludzie wierzą, że zjawiska mają swoje znaczenia (np. choroby są karą)
3. Wierzenia o tożsamości. Ich częścią są także wierzenia o przyczynie i znaczeniu, ale także wierzenia o własnych ograniczeniach i możliwościach. Często ludzie nie zgadzają się na pozytywne dla nich zmiany, ponieważ obawiają się zmiany swej tożsamości („nie byłbym sobą gdybym to zrobił”).

Pułapki w identyfikowaniu wierzeń
1) Inne wierzenie o naturze problemów. Czasami mamy wierzenie, którym tłumaczymy problemy. Np. Niektórzy mogą sądzić, że wszystkie ich problemy pochodzą z dzieciństwa, i tam ich szukają, nie zdając sobie sprawy z tego, że samo przekonanie o pochodzeniu problemów też może być wierzeniem.
2) Pseudo logiczne wyjaśnienia. Kiedy zaczynasz dochodzić do sedna problemu (zazwyczaj niespójności w tożsamości), odczuwasz lęk. By zmniejszyć ten lęk i odsunąć groźbę konfrontacji ludzie często wymyślają (nieświadomie) konstrukty, które wydają się logiczne, ale ich celem jest ominięcie problemu, a nie poradzenie sobie z nim.
3) Zasłony dymne. Kiedy dochodzisz do sedna problemu, który jest naprawdę istotny z punktu widzenia tożsamości danej osoby, osoba ta będzie „odpływać”. Częstymy objawami są: pustka w głowie, szybka zmiana tematu, gwałtowne zaprzeczenia co do takiej natury problemu.

Identyfikując wierzenia.
Kiedy pytasz o ograniczające wierzenia i otrzymujesz wymijające odpowiedzi, które możesz zidentyfikować jako jedną z powyższych pułapek, paradoksalnie wiesz, że jesteś blisko. Wierzenia mają najczęściej postać stwierdzeń typu: mogę, powinienem, muszę, taki już jestem, itp. Tego typu stwierdzenia ograniczają. Podobnie działają wierzenia typu przyczynowo-skutkowego („Jeśli nie odmówię pacierza – Pan Bóg mnie ukarze”). Wierzenia czasem łatwo wywołać szukając cechy, której dana osoba nie jest w stanie w sobie zmienić (sugeruje to, że często próbowała).

Jeśli chcesz zmienić jakiekolwiek wierzenie, powinieneś:
– wiedzieć jak to zrobić,
– być spójnym co do wyniku,
– wierzyć w to, że taka zmiana jest możliwa.
Jeśli któraś z tych rzeczy zawiedzie, nie ma szans na skuteczne przeprowadzenie zmiany.

Struktura wierzeń i rzeczywistość
W jaki sposób wierzysz? Czy wierzysz może poprzez uczucia? Jeśli tak, to w jaki sposób doznajesz tych uczuć? Czy są to uczucia w wyniku czegoś co widzi bądź słyszy? Jaka jest podstawowa orientacja tej strategii? Ktoś może powtarzać sobie milion razy, że się zmieni, lub milion razy to sobie wizualizować. Nie będzie to miało żadnego efektu, jeśli ich wierzenia wywodzą się z uczuć. Często uczucia pochodzą z wewnętrznych obrazów, wtedy ważnym jest by wiedzieć jakiego typu to są obrazy. Czasami malutka różnica zmienia wszystko, lekkie przesunięcie którejś submodalności może mieć bardzo duży wpływ na siłę i zasięg uczucia. W całym procesie zmiany, zbieranie tego typu danych jest kluczowe i warto poświęcić temu dużo czasu. Informacje te sprawią, że właściwy proces zmiany będzie szybszy i łatwiejszy.

Strategie rzeczywistości
Każdy z nas ma doświadczenia z dzieciństwa, o których do dzisiaj nie wie czy naprawde się wydarzyły, czy mu się śniły, czy może je zwyczajnie wymyślił. Nasz mózg do zmyślonych, wyśnionych i rzeczywistych wydarzeń używa tych samych struktur/ połączeń nerwowych. Możesz zrobić własny mały eksperyment: Wyobraź sobie coś co wczoraj robiłeś i coś co mógłbyś zrobić, ale nie zrobiłeś. Przypomnij sobie te dwie sytuacje i porównaj je. Różnice mogą być subtelne, ale właśnie w taki sposób można poznać, jak rozróżniamy rzeczywistość od fikcji (każdy może miec inne strategie w tym celu).
Wielu ludzi próbuje zmienić swoje postępowanie używając innych strategii niż używają na codzień. Np. powtarzają wiele razy, że się zmienią, podczas gdy normalnie wizualizują swoje postępowanie.    Jeśli zmiana ma być skuteczna, powinno się używać tych samych strategii.

Ćwiczenie odnajdywania swych strategii rzeczywistości
Część 1.
a) Wybierz jakąś zwyczajną rzecz jaką wczoraj robiłeś oraz jakąś zwyczajną rzecz, której nie zrobiłeś, ale mógłbyś zrobić bez wysiłku (możliwą).
b) Odnajdź różnice pomiędzy tymi rzeczami w swojej głowie. Określ je dokładnie.
Część 2.
c) Wybierz dwie rzeczy ze swojego dzieciństwa, które robiłeś i zastanów się skąd wiesz, że są to prawdziwe wspomnienia.
d) Zacznij upodabniać do siebie wydarzenia prawdziwe i fałszywe. Nie musisz się całkowicie przekonywać do tego, że zrobiłeś coś, czego nie robiłes. Wystarczy że dojdziesz do punktu, w którym bedziesz musiał się nad tym zastanowić.    Celem ćwiczenia nie jest pomieszanie swych zmysłów, ale odnalezienie strategii rzeczywistości.

PS 1: Istnieje ćwiczenie, które pomaga zmieniać swoje zachowanie na bardziej twórcze i kreatywne. Wystarczy, że będziesz przypominał sobie swoje przeszłe działania, a szczególnie momenty w których musiałeś podejmować decyzje. Następnie wyobrażaj sobie alternatywne rzeczywistości, gdybyś podjął inne decyzje. W ten sposób unikniesz automatycznego powtarzania przeszłych decyzji. Szczególnie warto przemyśleć w ten sposób wydarzenia o negatywnym skutku.

PS 2: Zawsze gdy chcesz coś polubić, przyzwyczaić się, zmienić, musisz sprawić, by było to dla ciebie bardziej znajome, dostępne. W tym celu możesz to wielokrotnie powtarzać, wizualizować itp.

Strategie wierzeń
Strategie wierzeń to inaczej sposób w jaki oznaczasz w swojej głowie rzeczy, w które wierzysz. Dzięki nim wiesz, co możesz zidentyfikować jako własne wierzenie, a co nie. Bez tych strategii niemożliwe byłoby zrozumienie samego siebie i otaczającego mnie świata. Strategie wierzeń są automatyczne i trwałe. Zarówno te pozytywne jak i negatywne. Na szczęście mają one dającą się zinterpretować i świadomie uchwycić strukturę, i dzięki temu można je zmieniać.
Każdy z nas ma rzeczy, w które wierzy że robi dobrze i rzeczy, które mu nie wychodzą. Zaadoptował pewne strategie do obydwu rodzaju rzeczy i powtarza je w przypadkowy sposób w zależności od okoliczności w jaki spotykają go nowe rzeczy.  Można jednak zbadać jak wygląda nasza strategia na rzeczy w które wierzę i zaadaptować ją do rzeczy w które chciałbym wierzyć.

Rewdrukowywanie
Wdrukiem będziemy nazywać wydarzenie z przeszłości, dzięki któremu osoba nabywa dane wierzenie lub zestaw wierzeń. Wdrukiem może być przestroga dorosłego, wzięta sobie do serca do tego stopnia, że zmieniająca się w wierzenie na całe życie. Okoliczności wdruków nie są istotne, ale ich następstwa – wierzenia i wrażenia.
Wdruki zazwyczaj mają miejsce w dzieciństwie i są nieświadome. W większości mają związek z rodzicami danej osoby, ponieważ z rodzicami utrzymujemy najważniejsze związki w dzieciństwie. Są całkowicie niezamierzone i przypadkowe. Bardzo często następuje identyfikacja z drugą osobą (imitacja uczuć rodzica, zamiast swojego).
Praca z wdrukami jest bardzo trudna, ponieważ są to bardzo silnie i  głęboko zakorzenione nawyki, których nie jesteśmy świadomi. Napotkanie na barierę, impas, w którym stwierdzamy, że dalej „już nic nie ma”, jest zazwyczaj początkiem drogi do jakiegoś wierzenia związanego z wdrukiem. Jeśli nie uda się osiągnąć tego typu impasu, można spróbować zachęcić do zgadnięcia o czym jest dane uczucie.
W momencie impasu warto mieć zakotwiczony stan o duzym potencjale.
Celem nowych wdruków jest danie przedewszystkim nowego wyjścia z sytuacji. Dlaczego po prostu nie przwrócić zastanego stanu rzeczy do góry nogami, zamiast wracać się do starych wdruków? Dlatego. że po fakcie zaistnienia wdruku, będziemy mieli problem z obaleniem wierzenia na nim opartego, nasz mózg będzie automatycznie szukał dowodów na potwierdzenie istniejącch wierzeń.
Ważne jest by uczynić rewdruk realnym, znaleźć odpowiednie zasoby, które musiałyby być obecne w kims innym i w danej osobie, tak by rewdruk był czyms naturalnym. By osoby miały takie zasoby, by inne działanie (czytaj: działanie zadrukowywane) było nie do pomyślenia. Wymaga to czasami operacji, które mogą wydać się dziwne (np. szukanie dla gwałciciela nowych, wzbogacających go zasobów, które uniemożliwiłyby gwałt).
Podsumowanie procesu rewdrukowywania:
1. Zidentyfikuj uczucia powiązane z impasem    (słowa lub obraz) oraz utwórz dla nich kotwicę. Utrzymuj ten stan pomimo oczywistej chęci uniknięcia go i odsunięcia. Podczas tego, staraj się zidentyfikować wierzenia powstałe na skutek tego obrazu.
2. Dysocjuj się z tego doświadczenia, obejrzyj je jeszcze raz z perpektywy widza. Zidentyfikuj jeszcze więcej wierzeń powstałych na skutek doświadczenia.
3. Znajdź pozytywny aspekt wierzenia (towarzyszącą mu korzyść). Jeśli w doświadczeniu uczestniczą inne osoby, postaraj się znaleźć pozytywne intencje tych osób.
4. Zidentyfikuj i zakotwicz zasoby lub drogi działania, które były potrzebne innym osobom lub tobie, a których nie mieliście wtedy, a masz/macie teraz. Pamiętaj by nie ograniczać się do tego co było dostępne wtedy, ale używać wszelkich dostępnych środków dostępnych teraz.
5. Obejrzyj „film” tyle razy ile było w to zaangażowanych innych osób, by być zupełnie pewnym, że nowe zasoby zmienią skutecznie ich sposób postępowania. Jeśli nie, wróć do punktów 3 i 4, by znaleźć inne, bardziej odpowiednie zasoby.
Po dodaniu nowych zasobów, zastanów się jakie generalizację i wierzenia teraz otrzymasz jako efekt tego doświadczenia.
6. Używając kotwic z punktu 4, przeżyj to samo doświadczenie z punktu widzenia innych osób (po jednej za każdym razem).
Zmodyfikuj swe generalizacje i wierzenia wg nowego doświadczenia.
7. Trzymając kotwice zasobów, przejdź od tamego doświadczenia ku teraźniejszości, zastanawiając się czy po drodze nie napotkasz sytuacji w których te zasoby mogłyby pomóc.

Niespójności i konflikty wierzeń.
Każdy z nas ma czasami momenty, w których toczy wewnętrzne zmagania. Np. obiecujesz sobie poranną gimnastykę, ale rano jesteś senny, a powieki ciążą niemiłosiernie? Potem masz wyrzuty sumienia przez cały dzień, że nie ćwiczyłeś. To jest właśnie niespójność. Często dwie strony tej walki nie są siebie nawzajem świadome. Albo inaczej: Nie zawsze uświadamiamy sobie, dlaczego nie potrafimy przemóc się i coś zrobić, a czasami nawet nie uświadamiamy sobie, że nie potrafimy przemóc się i to zrobić.
Powodami niespójności mogą być:
– wdruki
wdruki są przypadkowe i niekontrolowalne, dlatego często prowadzą do powstania wierzeń niespójnych i nieintegralnych z resztą nas.
– wychowanie
Proces wychowania nigdy nie jest całkowicie spójny i integralny. Dlatego często zostają nam po nim sprzeczne ze sobą wierzenia. Np. Rodzice mieli różne zdanie na tę samą sprawę albo ich zdanie zmieniło się z upływem czasu.
– konflikt w hierarhii kryteriów
Kryteria często zachodzą na siebie i utrudniają podjęcie satysfakcjonującej nas decyzji. Szerzej o kryteriach będzie w rozdz. 6.
– stany przejściowe w życiu
Jeśli do tej pory uważałeś, że życie w mieście to jest to, ale z powodów finansowych musisz przenieść się na wieś, to masz konflikt pomiędzy byciem miastowym, a osobą racjonalną.

Identyfikacja konfliktów
Często można zauważyć konflikt w drugiej osobie poprzez obserwację sposobu w jaki gestykuluje. Jeśli używa jednej ręki do przedstawienia jednej strony problemu, a drugiej do przedstawienia drugiej strony, mamy konflikt.
Bardzo popularne konflikty to: zorientowanie na „innych” Vs na „siebie”. przebojowość i parcie do przodu Vs bezpieczeństwo i zachowawczość, itp. Ludzie rozwijają zupełnie odrębne charakterystyki psychologiczne odpowiadające każdemu z wierzeń. Ta sama osoba opowiadająca o chęci wystartowania swojej firmy będzie mówiła podniesionym, ożywionym tonem, będzie używać kreatywnego myślenia, języka, i przyśpieszy swoje tętno, podczas gdy mówiąc o chęci pozostania na etacie, będzie mówić spokojnym, niskim tonem, bez żadnej gestykulacji.

Praca nad sprzecznymi wierzeniami.
Po pierwsze konieczna jest identyfikacja sprzecznych wierzeń. Następnie szukamy pozytywów, które wynikają z każdego z nich (secondary gain). Z pewnością ich pozytywne intencje można w jakiś sposób pogodzić. Szukamy więc takiego punktu wspólnego dla obu wierzeń. Bierzemy to co najlepsze z obu wierzeń i zaprzęgamy je w celu pracy na rzecz wspólnego celu.
Jeśli w ciągu tego procesu czujesz zmieszanie, to nie zawsze jest to zły znak. Czasami możemy poczuć się dziwnie, patrząc na świat zintegrowaną osobowością, do której nie byliśmy wcześniej przyzwyczajeni. Staramy się podczas tego procesu angażować maksymalnie dużo systemów reprezentacji, i znaleźć połączenia między sprzecznymi wierzeniami (mogą dominować w róznych systemach reprezentacji). W skrócie:
1. Identyfikacja sprzecznych wierzeń i kalibracja do fizjologii każdej części konfliktu.
2. Wyobraź sobie te wierzenia we wszystkich zmysłach, wkładając każde z wierzeń do innej dłoni. Wierzenie X w prawej, Y w lewej. Sprawdź jakie obrazy, głosych, dźwięki i uczucia są związane z każdą częścią.
3. Zapytaj każdą z tych stron co myśli o drugiej. Często napotkamy tutuaj wzajemną wrogość i różne fizjonomie.
4. Znajdź pozytywne intencje każdej ze stron. Upewnij się, że są one pozytywne dla obu (wspólny punkt), jeśli zajdzie taka potrzeba, wejdź na wyższe poziomy każdej z nich.
5. Zidentyfikuj wspólny cel.
6. Niech każda ze stron znajdzie jakieś silne strony drugiej, które mogłyby się jej przydać. Upewnij się, że obie zgadzają się na tyle by móc używać połączonych sił.
7. Na tym etapie możesz używać obrazów stron konfliktu na swoje podobieństwo (jeśli początkowo były metaforami).
8. Niech strony współdziałają współtworząc nową tożsamość.
9. Przetestuj czy osiągnąłeś integrację, za pomocą przyszłych kontekstów.

Kryteria i wartości.
Kryteria i wargości są specjalnymi typami wierzeń, o tym DLACZEGO coś jest ważne. Są one istotne i zindywidualizowane.
Możesz się zapytać: Czego oczekuję od swojej pracy? Lista takich oczekiwań będzie właśnie zbiorem kryteriów dla pracy. Używając swoich kryteriów w odniesieniu do innych ludzi niczego nie osiągniesz. Jeśli chcesz przekonać kogoś do czegoś, powinieneś użyć jego kryteriów.

Hierarchia kryteriów.
Każdy z nas organizuje swe kryteria w hierarchie. Jeśli ktoś lubi słodycze bardziej niż bycie szczupłym, to będzie tyć. Jeśli hierarchia kryteriów nie jest ułożona w optymalny dla ciebie sposób, będą sobie nawzajem przeszkadzać.

Natężenie
Dane kryterium może obalić to wyższe w chierarchii, jeśli występuje w większym natężeniu. Na przykład nie zrezygnujesz z pracy dla zabawy, chyba, że będzie to megazabawa. Jeśli nie potrafimy odpowiednio ocenić i wziąć natężenia pod uwagę, możemy upierać się wciąż przy hierarchii, co nie zawsze przynosi dobre efekty.

Dostępny zakres
Czasami by wytłumaczyć jedno kryterium, musimy sięgnąć do innej listy kryteriów (np. zdefiniować co to właściwie jest to zdrowie, którego pragniemy). Czasami jednak ludzie są przekonani, że czegoś bardzo mocno chcą, ale nigdy nie zdefiniowali tego za pomocą innych kryteriów. Niesie to ze sobą zmieszanie i zagubienie.

Tożsamość a kryteria
Jeśli wybór przed którym stoisz jest wyborem co do obrazu ciebie (sportowy mały samochód Vs wielki SUV), mamy do czynienia  z tożsamością. Czyni to pracę z kryteriami bardziej skomplikowaną, ponieważ czasami zmiana kryteriów pociąga za sobą zmianę tożsamości.

Konflikty kryteriów
Konflikty kryteriów występują często gdy mamy do czynienia z przesunięciem czasu. Np. planujemy ćwiczyć, ale w danej chwili wolimy jeszcze trochę pospać. Często planujemy jakąś zmianę w życiu, ale zatrzymujemy się w połowie drogi. jeśli występuje coś takiego, prawie zawsze mamy do czynienia z konfliktami kryteriów.

Jak zmieniać kryteria:
Zidentifikuj zachowanie, które należy zatrzymać lub rozpocząć, np. codziennie ćwiczenia.
Dowiedz się jakie kryteria sprawiają, że istnieje chęć rozpoczęcia tych zajęć (np. zdrowie/dobry wygląd), następnie prześledź strategię i submodalności, które są używane o decydowaniu o tych kryteriach (np. dobry wygląd – wizualne).
Dowiedz się jakie kryteria zatrzymują zmianę. Zauważ, że będą to kryteria wyższego poziomu, ponieważ nakłdadają się na kryteria niższego poziomu (np. brak czasu, ból), prześledź strategię i submodalności, które decydują o tych kryteriach. (bol – kinestetyczne).
Znajdź kryteria wyższego poziomu od tego, który blokuje kryteria potrzebne do zmiany, zdolne nałożyć się na nie. Np. Co mogłoby być na tyle istotne, że zawsze znalazłbym czas i nie zważał na ból? Jakie wartości są jeszcze wyżej? Prześledź strategię i submodalności jakie o tym decydują.
Jesteś gotów by użyć następujących technik:
– dźwignia. Użyj najwyższego w hierarchii kryterium by nałożyć je na wszystkie blokujące przeszkody (np. skoro jestem przykładem dla mojej rodziny, to powinienem dawać przykład – w przypadku gdy rodzina jest kryterium najwyższym w hierarchii).
– dostosowanie się do ograniczających kryteriów. Jeśli kryteria ograniczające są na tyle ważne, że nie chcesz ich omijać – może istnieje inny sposób osiągnięcia celu, który bedzie brał je pod uwagę?
– wykorzystnia submodalności/strategii. Możesz dostosować strategie i/lub submodalności pierwszego kryterium tak by dopasować je do submodalności kryterium najwyższego w hierarchii.

Inne uwagi na temat NLP:
Uważajmy z wizualizacjami. Należy zdać sobie sprawę, że wizualizacje są potężnym narzędziem, i łatwo tego narzędzia użyć w zły sposób. Kiedy pracujemy nad wizualizacjami mającymi pomóc nam odzyskać zdrowie, należy unikać wizualizacji typu dobrzy źli goście w moim organiźmie. Ogólnie lepiej unikać konfliktów, a wizualizację zrobić w ten sposób by możliwie wiele części ciała współpracowały ze sobą.
Generalnie istnieje kilka reguł, których przestrzeganie może zrobić dużą różnicę. Różnicę pomiędzy działającą wizualizacją, a taką, która nie działa. Oto one:
1. Wiedz czego chcesz. Użyj afirmacji lub innych technik by poradzić sobie z wszelkimi wewnętrznymi przeszkodami.
2. Wprowadź się w receptywny stan relaksu.
3. Wizualizuj posiadanie lub obserwowanie tego czego chcesz w możliwie najbogatszy sposób.
4. Oczekuj i wierz w to że to otrzymasz.
5. Powiedz sobie, że na to zasługujesz.
6. Wizualizuj to czego chcesz w asocjacji, nigdy w dysocjacji, używając wszystkich systemów reprezentacji.
7. Używaj prawdziwych, sprawdzonych submodalności, by sprawdzić które to są, wyobraź sobie coś, czego jesteś pewien, np, że pójdziesz dzisiaj spać.
Formuła na zmianę behawioralną (manual wizualizacji):
1. Zdecyduj czego chcesz, coś w zasięgu i pozytywnego (nie czego „nie chcesz”). Zdecyduj jak poznasz, że już to osiągnąłeś.
– Jakie są pozytywne i negatywne strony twojego osiągnięcia? Jak możesz zminimalizować te negatywne, zmaksymalizoać te pozytywne?
– Poradź sobie z wszelkimi blokadami, jakich ewentualnie mógłbyś doświadczyć, dlaczego nie chciałbyś osiągnąć tego czego chcesz? Stwórz afirmację usuwającą blokady.
2. Wejdź w receptywny zrelaksowany stan.
3. Myśl o tym czego chcesz prawdziwie i bez zahamowań. Wejdź w siebie i zauważ submodalności swych wewnętrznych obrazów, głosów, uczuć. Zapisz je by móc je kontrolować.
4. Wyobraź sobie w pełnych szczegółach siebie, już po osiągnięciu celu w dysocjacji. Jeśli nie do końca podoba ci się ten obraz, modyfikuj go aż będzie dokładnie taki jakiego chcesz. Jeśli jest już OK, zasocjuj obraz.
5. Pozwól działać – powiedz sobie, że zasługujesz na to.

Jeśli pracujesz nad problemem związanym ze zdrowiem, musisz mieć na uwadze, że choroba to tylko i wyłącznie sposób komunikowania się z organizmem. Jeśli zrozumiesz właściwie przesłanie, będziesz mógł poradziś sobie z symptomami. Ludzie często używają języka skorelowanego z częściami ciała, z którymi mają problemy.

Allergie
Istnieje kilka niewytłumaczonych właściwości allergii, które mogą wskazywać, że allergie mają podłoże psychologiczne. Np. podczas snu symptomy allergii zmieniają się. Allergie pojawiają się i znikają często spontanicznie, a często po przeprowadzonej zmianie w osobowości. Bardzo często można wywołać symptomy tylko myśląc o allergenach.
Podsumowanie postępowania z allergiami:
1 Kalibracja. Zapytaj, jak to jest kiedy stykasz się z alergenem? Obserwuj reakcję.
2. Wyjaśnij błąd systemu odpornościowego. Wyjaśnij, że system popełnia błąd broniąc się przed czymś co nie jest groźne. Że oznaczył niegroźną substancję jako wroga i można to całkiem szybko cofnąć.
3. Sprawdź czy nie mamy doczynienia z ukrytą korzyścią. Zapytaj jak wyglądałoby życie bez alergii?
4. Znajdź odpowiedni przeciw-przykład, czyli coś bardzo podobnego do alergenu, ale nie wywołującego takich reakcji. Zakotwicz zasocjowaną reakcję na tę substancję.
5. Spraw by osoba zdysocjowała się, za pomocą wielkiej ściany z plexiglasu oddziel ją od jej samej bez alergi, takiej jaką chce być.
6. Stopniowo wprowadzaj alergen do środowiska za plexi, pozwól dokonać się zmianie, poczekaj aż osoba za szybą będzie wolna od alergi.
7. Zasocjuj ponownie. Uruchamiając kotwicę z przeciwprzykładu pozwól wyobrażać się osobie w obecności alergenu.
8. Poproś by wyobraziła sobie przyszłośc w obecności alergenu.
9. Test. Jeśli możesz przeprowadź ostrożenie test za pomocą prawdziwego alergenu, jeśli nie, powtórz kalibrację.
W książce znajdują się także inne strategię radzenia sobie z allergiami.

Epilog.
Ćwiczenie opracowane na podstawie techniki, jaką stosował Mozart by wyzwolić swą kreatywność.
Pozwól sobie na chwilę być sświadomym sowjego ciała, uczuć, moze są części, którym poświęcałeś zbyt mało uwagi podczs dnia. Zauważ symetrię dłoni, ciała, sóp, lewej i prawej strony, a potem zwróć uwagę na głęcie siebie samego… znajdć część siebie, której zawsze mogłeś zawsze zaufać by była zdrowa, która cokolwiek by się nie działo, była solidna i na którą mogłeś liczyć nawet w chorobie… Może to twe serce, może oczy, może uszy. Znajdź częśc ciebie, która zawsze była vitalna, zdrowa, której ufasz, że taka pozostanie.
Skup swą uwagę na tej części, poczuj ją, jej fizjologię… rozpocznik wyobrażać sobie, że ta część jest jak instrument muzyczny i wytwarza dźwięk, melodię. Słuchaj dźwięku tych uczuć… dźwięk tej część twojego ciała, która zawiera w sobie twoją witalność, energię. Słuchaj tego dźwięku, może potrafisz wzmocnić to uczucie i poczucie zdrowia, witalności i życia by mogło rozejść się poza tą jedną częścią… Kiedy już słyszysz ten dźwięk i czujesz to uczucie, może podczas kolejnego oddechu mógłbyć poczuć ten dźwięk i uczucie żywotności i witalności. Zauważ w jaki sposó to pachnie, słodko? owocowo? pikantnie? aromatycznie? Zauważ jaki ten zapach jest wewnątrz siebie, jaki mógłby być jego smak. Możesz już czuć, smakować i wąchać swą witalność…
Pozwól temu zapachowi i dźwiękowi rozprzestrzenić się. Myśl o innych częściach twojego ciała i uczuciach, które może ni są tak zdrowe jak chciałbyś by były. Słuchaj tych dźwięków i smakuj tych części siebie, ajkby były częścią posiłku, jakby były częścią symfonii, muzyką. Pozwól dźwiękowi i zapachowi i smakowi witalności posłużyć jako kontrapunkt, wiodący podkład, lub pozwól mu tańczyć z wszystkimi częściami twego ciała. Nie rozprzestrzenia się od środka i niech da się zobaczyć. Jaki kolor, światło miałaby ta energia, jak wyglądałaby? jak tańczyłaby?..
Wiedz, że ta muzyka i ten daniec może trwać. Nawet tej nocy w twoich snach, w twojej głowie, ta muzyka może się rozlegać, to światło może ogrzewać i rozprzestrzeniać swój smak w tobie. Możesz smakować je w rzeczach naokoło ciebie, w jedzeniu które jesz, w widokach które widzisz i dźwiękach które słyszych. Dźwięk życia i zdrowia i kolory życia i zdrowia i smaki życia i zdrowia mogą byyć tam dla ciebie. Jeśli potrafisz zwróćić na nie uwagę, twoja podświadomość może prowadzić cię tam gdzie znajdują sie najbardziej odpowiednie rzeczy do jedzenia, zobaczenia usłuszenia…
Pewnie to światło wewnątrz ciebie stanie się takie silne i jasne, że zacznie przebłyskiwać przez siebie, przez twą skóre i oczy, a dźwięk będzie słychać w tonie twojego głosu i da się usłyszeć innym bez żadnego wysiłku z towjej strony…
Pozwól temu procesowi toczyć się swoim tempem,  w sposób, który jest dla ciebie najbardziej odpowiedni…
Jutro gdy się obudzisz, wstaniesz z poczuciem energii i witalności zrelaksowany ale czujny. Nawet hałasy z zwwnątz pokoju nie będą przeszkadzałytemu spokojowi, witalności i energii.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s