Za dużo tego na raz

Czyli jak radzić sobie z uczuciem przytłoczenia, zapanować nad ogromnym materiałem języka obcego oraz uczyć się z przyjemnością.

Po ukończeniu maratonu w Warszawie przypominaliśmy sobie z Mariolą jaki respekt jeszcze niedawno wzbudzało w nas to wyzwanie.

Przygotowując się do tego biegu, zdecydowałem wdrożyć znaleziony w internecie program treningowy. Ku mojemu zdziwieniu żadna z wielu sesji treningowych nie zbliżała się nawet długością do 42km. Podobnie jest z nauką języków, która także jest długodystansowym wysiłkiem. Skoro mamy się nauczyć 10 000 słów, to nie ma szans by powtórzyć je wszystkie jednego dnia. Podobnie jak z treningiem do maratonu potrzebujemy programu treningowego, który doprowadzi nas do celu przy pomocy małych kroczków.

Person under crumpled pile of papers with hand holding a help signZaufaj procesowi.

Program, metoda, nawyki uczącego się, kryteria ocen to części procesu. Decydując się na naukę w szkole językowej dużą część decyzji odnośnie tego systemu, oraz jego realizacji powierzamy metodzie i nauczycielom. Jednak dwie godziny tygodniowo to stanowczo za mało. Szkoła lub nauczyciel zazwyczaj próbuje dostarczyć pomysłów na to jak zorganizować sobie resztę procesu. Może być to: powtarzanie słówek, słuchanie, czytanie, zmiana języka menu w telefonie, itp. Ostateczny kształt procesu zależy od indywidualnych preferencji i możliwości słuchacza (np. Ktoś kto dużo jeździ samochodem może zwiększyć ekspozycję na język słuchając materiałów lub podcastów podczas podróży). Raz ustanowiony przez nas system może i powinien być modyfikowany do zmieniającej się sytuacji osobistej, zawodowej, postępów w nauce, zainteresowań itp.

Należy przy tym cały czas pamiętać że nawyki, upór i drobne kroki są o wiele ważniejsze niż entuzjastyczne zrywy, intensywne sesje treningowe (chociaż jeśli takie się pojawiają, to oczywiście należy to wykorzystać).

Drobne kroczki, regularne sesje nauki, nawyki, to wszystko brzmi dosyć nudno, ale nie musi takie być. Wręcz przeciwnie, przy odrobinie wysiłku włożonego w świadome kreowanie procesu, może on stać się codzienną przyjemną chwilą oderwania się od rutyny codzienności. Istnieje mnóstwo badań i teorii motywacji, sposobów motywowania, teorii celów itp. Dla mnie najbardziej przydatna i najbardziej dopasowana do realiów nauki języków obcych jest teoria kierowanych prądów motywacyjnych (Directed Motivational Currents) autorstwa Zoltana Dörnyei. Według niego, istnieją cztery główne cechy procesu, które decydują o jego atrakcyjności i skuteczności. Cechy te to:

  1. parametry generujące

  2. orientacja na wizje

  3. ułatwiająca struktura

  4. pozytywne emocje

1. Parametry generujące to okoliczności wystąpienia sesji. Planując nawyk uczenia się musimy mieć pewność, że w danym czasie będziemy mieli do dyspozycji wszystko co będzie nam potrzebne. Przykładowe parametry generujące to:

– książka pod ręką

– wolny czas

– energia (nie zostawiamy nauki na koniec dnia)

– komputer, jeśli uczymy się za jego pomocą

– warunki ułatwiające skupienie się

madden156.9610

Ty i Twoje zadanie. Po której stronie wolisz być?

2. Orientacja na wizje to wyraźnie określony cel i jasno określone kryteria. Teoria celów dokładnie mówi nam jakie cechy powinny one mieć by być skuteczne (np. SMART). Ja tworząc cel posługuję się kryteriami, które ułożyłem sobie w akronim mojego imienia. Cel powinien dla mnie być: Mierzalny, Atrakcyjny, Realistyczny, Czasowy, Istotny, Namacalny. Jeśli dany cel spełnia te kryteria to nie mam żadnych wątpliwości że tego właśnie chcę i do tego dążę. Przykładowo nauka języków może być:

Mierzalna – śledzenie ilości nauczonych słówek, testowanie się, określenie poziomu umiejętności do jakiego chcemy dojść.

Atrakcyjna – znajomość języka obcego zapewni ci wyższy status społeczny, być może materialny, pozwoli ci szybciej odnajdywać informacje.

Realistyczna – każdy może nauczyć się języka. Nie ma ograniczeń wiekowych, ilościowych itp. Z drugiej strony nie polecam porywanie się na kursy w stylu „płynny angielski w dwa miesiące”.

Czasowa – niezbędne jest wyznaczenie sobie terminu w którym zamierzamy osiągnąć cel.

Istotna – nauczenie się tego konkretnego języka jest wysoko w twojej hierarchii celów.

Namacalna – ważne by cel nie odstępował od całościowej wizji siebie w dłuższym okresie czasu, nie kłócił się z tym co robisz teraz i planujesz robić w przyszłości.

3. Kiedy już wiemy jak skłonić się do działania i mamy cały czas na uwadze wizję naszego celu, czas na właściwe projektowanie ułatwiającej struktury,. Większość ludzi popełnia podstawowy błąd pozostawiając ostateczne decyzje na ostatnią chwilę. Bardzo trudno jest usiąść do nauki skoro nie wiem jeszcze co zamierzam osiągnąć, jak długo i co zamierzam dzisiaj robić. Bez tych informacji bardzo łatwo będzie się zdekoncentrować i utracić skupienie. Na tym właśnie polega ułatwiająca struktura. Struktura którą ty sam powinieneś stworzyć (czasami przy pomocy nauczycieli). Stwórz sobie (koniecznie na piśmie) zarys rutyny uczenia się. Przykładowo:

poniedziałek – lekcja w Positive Energy

wtorek – powtórzenie 20 słówek + nauka nowych – 15 minut

środa – lekcja w Positive Energy

czwartek – słuchanie angielskiego podcastu w drodze do pracy – około 30 minut.

piątek – powtórzenie 20 słówek + nauka nowych – 15 minut

sobota – słuchanie angielskiego podcastu podczas mycia i sprzątania samochodu

niedziela – obejrzenie angielskiego filmu bez lektora i napisów.

rosieTaki plan nauki daje nam poczucie kontroli nad całym procesem, jasno wyraża czego i kiedy od siebie wymagamy oraz wiemy wyraźnie kiedy chcemy zacząć a kiedy skończyć daną aktywność. Na tym polega struktura ułatwiająca.

4. Pozytywne emocje to bardzo ważny element każdej nauki, którego próżno szukać w większości metod i programów. Często dorośli wyrażają pogląd że dzieci uczą się szybciej. Jako rodzic dwójki maluchów oraz nauczyciel osób dorosłych muszę stwierdzić, że małe dzieci (te rzekomo uczące się najszybciej) nie uczą się wcale według dorosłej miary. Dzieciom pozostają w głowach informacje które ich bawią i interesują. Jako niedawni przybysze na tą planetę, dzieci dziwi i interesuje naturalnie więcej niż nas, dorosłych. To między innymi dlatego uczą się więcej. Ten proces można odtworzyć tym samym czyniąc go bardziej atrakcyjnym. Przede wszystkim pod żadnym pozorem nie należy go sobie obrzydzać. Ludzie bardzo szybko i łatwo wpadają na dobrze sobie znane i przetarte szlaki relacji „ja kontra edukacja” znane ze szkół publicznych. Nauczyciel, książka i uczenie się według tej nomenklatury to wróg numer jeden. Tymczasem wcale tak być nie musi jeśli tylko uda nam się rzeczywiście zainteresować tym co chcemy poznać. Każdy język to okno na świat widziany zupełnie innymi oczyma. Postaraj się to znaleźć. Najlepiej do nauki wybierać materiały które interesują cię także w rodzimym języku. Jakkolwiek jest to trudniejsze dla początkujących, akurat jeśli chodzi o język angielski to ogrom darmowych materiałów o wszelkiej tematyce i stopniu trudności sprawia, że możemy zacząć to robić relatywnie wcześniej niż w przypadku innych języków obcych.

Po co to wszystko?

Przedstawiony wyżej sposób tworzenia swojego własnego, indywidualnego programu nauki powoduje między innymi to że:

– Tworząc ten proces będziemy czuli się jego właścicielami i będziemy za niego odpowiedzialni (w odróżnieniu od tradycyjnego podejścia gdzie to nauczyciel jest właścicielem i osobą odpowiedzialną za edukację)

– Będziemy lepiej rozumieć cel dla którego robimy poszczególne rzeczy. W razie wątpliwości możemy dowolnie modyfikować scenariusz lub nawet same cele.

– Trudniej znaleźć wymówkę.

– W przypadkach kiedy znowu poczujemy się przytłoczeni ogromem materiału do opanowania wystarczy sobie przypomnieć, że owszem w całości materiał jest imponujący, ale dzisiaj mam do zrobienia tylko to co mam zapisane w swoim planie – coś wykonalnego, realnego i przybliżającego mnie do celu – coś łatwego!

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s